Nhân Mã Thứ Hai - 09/12/2019

4 diva Việt Nam – Tiếng nói tâm hồn của 4 sắc màu Hoàng đạo

0

Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hà Trần – bốn diva của làng nhạc Việt, kì diệu mang bốn nguyên tố khác nhau: Khí, Nước, Lửa, Đất; như một cách đại diện cho những cách tiếp cận và rung cảm khác nhau đối với âm nhạc.

Âm nhạc là nghệ thuật, mà nghệ thuật thì không biên giới, khó tìm chuẩn mực và khập khiễng để phân thứ hạng. Danh xưng diva chưa bao giờ tồn tại như một thứ định nghĩa, nhưng có lẽ vì thế nó càng là một sự tôn vinh rõ ràng đối với những cái tên được đặt cạnh. Bốn sắc màu, bốn tính cách đặc trưng của Đất, Nước, Lửa, Khí lúc này là một minh chứng khẳng định lại mệnh đề ở trên: âm nhạc không đi cùng với những quy luật.

Thanh Lam – Ngọn gió Song Tử ngông cuồng

Sinh dưới chòm sao Song Tử – thuộc nguyên tố Khí linh hoạt, Thanh Lam luôn tràn đầy sức sống, nổi tiếng ngay từ những ngày đầu và từ bấy đến giờ, vẫn luôn là một con gió ngông cuồng không thể trói buộc, đón đầu. Thanh Lam tỏa sáng rực rỡ trên sân khấu, với bản năng nghệ sĩ “điên” đến mức nhiều khi gặp khó khăn trong việc tiết chế cảm xúc. Giọng hát đầy nội lực và dày kĩ thuật của chị như chạm tới mọi ngóc ngách của từng cung bậc cảm xúc, khi trong sáng và say đắm như một khúc thiên thanh, khi quằn quại gào thét bởi những ám ảnh âm nhạc.

4diva4

Không chỉ hoang dã trong âm nhạc, trong đời tư Thanh Lam cũng sống rất bản năng.“Trong tình yêu, tôi yêu mãnh liệt và luôn luôn đánh mất bản thân mình”. Chị không phải tuýp người ngồi một chỗ tuân theo sự sắp đặt của người khác, có lẽ cũng vì vậy mà nhiều khi tạo sóng gió cho chính mình. Mang thai từ khi còn trẻ, trở thành người mẹ của ba đứa con, với một cuộc hôn nhân tan vỡ, người đàn bà ấy đã trải qua nhiều vấp váp, truân chuyên của đời người. Tiếng hát của chị giờ đây khắc khoải hơn, trầm lắng hơn và cũng chở nặng nhiều khổ đau hơn.

“Tôi không bao giờ được bình yên trong cuộc sống của riêng mình, và đi kèm với sự không bình yên ấy là những mất mát không đo đếm nổi.” 

Ở một chiều khác, Thanh Lam vẫn mãi mang trong mình vẻ hồn nhiên trẻ thơ của một Song Tử. Đôi mắt lúng liếng trong vắt như trẻ nhỏ, khuôn miệng cười vuông rạng rỡ, ở tuổi ngoại tứ tuần, chị vẫn giữ được nét trẻ trung tươi tắn hiếm có. Bản tính sôi nổi, ham thích cái mới không cho phép Thanh Lam chịu được sự lặp lại. Chị luôn đam mê sáng tạo, khao khát đi tìm những sự mới mẻ, khác biệt với những ca sĩ cùng thời và đổi thay đi cả so với chính mình.

“Nếu hát tình ca một cách ngọt ngào, nền âm nhạc Việt Nam đã có biết bao giọng ca làm được điều đó. Trong khi đó, tôi lại là người muốn làm khác đi, không rập khuôn với bất cứ điều gì đã có sẵn.”

Hồng Nhung – Vẻ đẹp thanh khiết của Song Ngư  

Có lẽ không khó để nhận ra cái chất Song Ngư dào dạt, tỏa ra từ bên trong cho đến bề ngoài của Hồng Nhung. Từ vóc dáng nhỏ xinh mong manh khiến người ta như muốn ôm trọn vào lòng, đến đôi mắt to tròn vừa hồn nhiên, vừa sâu thẳm, và mái tóc đen dài tự nhiên bao năm qua không hề thay đổi. Cái tên Bống theo chị từ thuở nhỏ đến khi đã là một tên tuổi gạo cội trong làng nhạc, tình cờ cũng gợi nhắc đến biểu tượng chú cá Song Ngư êm đềm bơi trong dòng nước nhỏ.

4diva1

Hồng Nhung trong âm nhạc cũng dịu dàng như vậy. Lối hát kể chuyện chị lựa chọn như tôn lên cái nhỏ nhẹ, thầm thì mà như vuốt tai người nghe của Song Ngư. Đối với từng ca khúc, Hồng Nhung hòa mình vào bằng cảm xúc, kĩ thuật chị sử dụng bao giờ cũng là vừa đủ để bộc lộ thông điệp. Cung Nước được trời phú cho cái tinh tế ấy – hát mà như không hát, thủ thỉ mà da diết, những tưởng nồng nàn đong đầy chỉ bằng cảm xúc nhưng thực tế là cả một sự sáng tạo hết sức cầu kì, như Trịnh Công Sơn đã từng nói về Bống: “Hồng Nhung là một ca sĩ đặc biệt nhạy bén trong trong việc trình bày tác phẩm. Cô luôn tìm tòi cách thể hiện để tránh rơi vào lối mòn trong cách diễn đạt. Có thể nói mỗi lần cô hát là một lần sáng tạo.”

Giống như một chú cá ẩn mình dưới dòng nước sâu, đời tư của Hồng Nhung được chị giữ gìn kín đáo. Với đặc điểm của một cung Nước, hẳn nhiên chị cũng sống rất tâm linh – là một tín đồ của yoga, thiền, thực hành theo những lời chỉ dạy của nhà sư Thích Đức Hạnh. Sau những giờ biểu diễn, làm việc, Hồng Nhung thu về mái nhà riêng, vun vén cho những ấm êm bằng tình cảm, sự lao động và niềm thích thú.

Em đi đâu mà vội. Bống nằm suối thảnh thơi…

Như bài hát Trịnh Công Sơn viết tặng Bống Hồng Nhung, nàng diva Song Ngư lúc nào cũng đáng yêu tựa một dòng nước mát thanh khiết chảy trôi làm dịu những bon chen cuộc đời. 

Mỹ Linh – Sư Tử tự tin và tỏa sáng

Nụ cười rạng rỡ đến “thả ga”, đôi mắt sáng lấp lánh, giọng nói hào sảng, mái tóc ngắn cá tính – Mỹ Linh thật điển hình cho một ngôi sao Sư Tử, luôn như trực trào sức sống ra bên ngoài, tỏa sáng rạng ngời giữa đám đông.

4diva2

Mỹ Linh là người dồi dào năng lượng, trên sân khấu chị luôn phô bày hết mọi kỹ thuật cũng như chiều ngân cao vút đầy mạnh mẽ: “một cô gái nhỏ bé nhưng có giọng ca thật mãnh liệt, một con người sinh ra để hát và hát như “rút ruột rút gan” – Dương Thụ. Và với tố chất tỏa sáng của Sư Tử, sự xuất hiện của Mỹ Linh quả thật là một hiện tượng âm nhạc: mộc mạc, nồng nhiệt, đầy đam mê và luôn bất ngờ. Mỹ Linh đã hát là đóng đinh tên tuổi với ca khúc, vẻ căng tràn của giọng hát chinh phục khán giả một cách tuyệt đối, từ mượt mà đậm chất ballad với Hương ngọc lan, Trưa vắng hay lối hát đậm chất fulk-soul hoà âm bài bản chặt chẽ của album Tóc ngắn 1.

Mỹ Linh cũng mang tính bốc đồng của một cung Lửa, không phải là người khéo léo trong ăn nói. Bù lại, ở chị luôn toát lên sự chân thật, lạc quan – đó có lẽ cũng là một yếu tố khiến cái tên Mỹ Linh ở lại trong lòng khán giả lâu đến vậy. Sư Tử vừa mang trong mình tố chất nghệ thuật thiên bẩm, vừa nhân hậu, giàu trách nhiệm nhất trong số các cung Lửa. Có lẽ vì thế mà Mỹ Linh là một trong những nghệ sĩ hiếm có đạt được sự viên mãn cả trong sự nghiệp và đời sống cá nhân. Ở độ tuổi 40, chị ngày càng đằm thắm và mặn mà hơn, và đang đạt đến độ chín trong âm nhạc cũng như hạnh phúc của một người phụ nữ. Tiếng hát của chị ngày càng nồng nàn và dường như lại đong đầy thêm nhiều yêu thương, tin tưởng: “Vì cuộc đời mà em hãy hát, hát tiếng yêu thương cho mọi người. Vì mọi người mà em hãy hát, những tiếng hát tin yêu cuộc đời…” 

Trần Thu Hà – Xử Nữ tinh tế và trầm lặng

Trần Thu Hà có lẽ là một trường hợp đặc biệt trong số 4 diva Việt Nam: chị không hề có một giọng hát trời phú. Nhạc sĩ Trần Hiếu bố của chị đã từng không có ý định cho chị theo nghiệp cầm ca bởi nhận thấy giọng hát của con gái mỏng, dễ phô, khó định hình. Thậm chí chị cũng không có khuôn mặt khả ái, thân hình bốc lửa, gu ăn mặc còn từng bị đánh giá thấp. Nhưng con đường thành danh của một cung Đất quả thực luôn có bóng dáng của những bền bỉ, nỗ lực. Với cá tính mạnh và sự kiên trì của mình, Hà Trần đã từng bước khắc phục, biến nhược điểm thành ưu điểm. Chị tiến từng bước, chậm mà chắc, bắt đầu từ những giải thưởng âm nhạc mang tính chuyên môn, thăng hoa và khẳng định được dấu ấn khi kết hợp với người chú Trần Tiến, cho đến cú nổ ngoạn mục với album Nhật Thực cùng Ngọc Đại, và rồi Hà Trần bắt đầu được khán giả yêu mến đặt cho danh xưng diva.

4diva3

Lối hát của Xử Nữ đậm chất kĩ thuật, nhưng không hề kém chiều sâu cảm xúc. Có thể nói Trần Thu Hà có sự kết hợp hoàn hảo giữa lối hát luyến láy nhả chữ tròn trịa với sự tinh tế trong nhạc cảm. Có thể giọng hát không là thiên bẩm nhưng cảm âm của một “con nhà nòi”, cộng với nội lực phong phú đến từ chiều sâu nội tâm, sự tỉ mỉ, cầu toàn đến từng chi tiết của một Xử Nữ đã làm nên thành công của Hà Trần hôm nay. Cá tính mạnh mẽ, giàu cảm xúc, ưa tìm tòi không kém một nghệ sĩ nào, nhưng khả năng tiết chế của cung Đất đã đưa hình ảnh Hà Trần mang một phong cách thật khó xếp chung với ca sĩ nào khác của Việt Nam.

Trong 4 diva, Hà Trần có lẽ là người kín tiếng nhất. Với bản tính thích ổn định của cung Đất, chị lập gia đình từ sớm, định cư cùng chồng con ở nước ngoài và chỉ thi thoảng về Việt Nam trong những dự án âm nhạc. Cũng có lẽ bởi những thiếu hụt từ bé (mẹ Trần Thu Hà mất khi cô 14 tuổi) nên chị càng dè dặt, bảo vệ gia đình riêng của mình kĩ hơn. Thời gian vừa qua, chị cho ra đời tập thơ Thập kỉ yêu, khắc họa chiều sâu nội tâm khác của một Xử Nữ với nhiều mất mát và những khắc khoải, chiêm nghiệm về cuộc đời – một Xử Nữ càng từng trải càng hướng về những giá trị bình yên, giản dị của cuộc sống.

“Nếu một ngày chỉ một giờ thôi
Soi gương vào lòng không lúng túng
Dậy sớm lặng nghe tiếng thiên nhiên
Rủ bạn trồng cây trên đất trống
Trò chuyện với người thay vì máy tính
Có lẽ cuộc đời sẽ giản đơn hơn…”

4divavietnam2

Cuộc đời của cả bốn người phụ nữ đều đầy những ngã rẽ, những thành bại được mất trong âm nhạc và trong đời tư; mỗi người lại mang một tính cách, một dấu ấn riêng biệt. Đất, Nước, Lửa, Khí đều là những mảng màu ấn tượng đóng góp cho làng nhạc Việt Nam nhiều sáng tạo, thể nghiệm mà giá trị đã được các thế hệ người yêu nhạc công nhận, ghi dấu bằng danh xưng diva.

Âm nhạc là tiếng nói của tâm hồn – và dù có tiếp cận hay bung bày ra bằng những cách khác nhau, tiếng nói xuất phát từ trái tim sẽ luôn đến được với trái tim. 

Tác Giả

chanchu