Bọ Cạp Thứ Ba - 13/11/2018

Xử Nữ – Sư Tử: Chất nước ngọt của táo và lời ca Lê Cát Trọng Lý

0

 Với tôi, nhạc của Lê Cát Trọng Lý như chất nước táo ngòn ngọt ấy, vừa thanh khiết đến nguyên sơ, vừa dịu nhẹ thấm sâu vào lòng người, trải đều ra mênh mang cao vút. 

Man mác nhớ lại cái hồi giữa năm lớp 10, tôi được học “hai đứa trẻ” của Thạch Lam. Lơ lửng bay xa với cái não cá vàng, bài phân tích thì chắc chẳng nhớ được là bao, chỉ nhớ cái câu “Văn Thạch Lam như chất nước ngọt tiết ra từ trái táo” Chẳng biết với người khác thế nào, chứ với tôi thì “cái chất nước ngọt tiết ra từ trái táo” nó cứ đặc biệt sao đó, vừa dịu vừa sâu, vừa nhẹ vừa thấm.

 Với tôi, nhạc của Lê Cát Trọng Lý như chất nước táo ngòn ngọt ấy, vừa thanh khiết đến nguyên sơ, vừa dịu nhẹ thấm sâu vào lòng người, trải đều ra mênh mang cao vút.

 Sinh ra vào cuối tháng 8, dưới cái nắng chói chang, cái gió nồng ấm của miền đất Đà Nẵng, chị Lý hẳn là một cô gái của chòm sao Xử Nữ.

Giữa bao người qua lại hay giữa đám đông ồn ã của cuộc sống xô bồ này, thật không khó để nhận biết một nàng Xử Nữ. Với phong thái vô cùng đặc biệt, cô gái Xử Nữ mang theo những duyên dáng ngầm, trong lành như chồi cây xanh mọc lên buổi sớm mai tươi mát, như hình ảnh thân quen của chị Lý. Chị không phô trương, không ồn ào, không nhiều lời. Chị lúc nào cũng có vẻ đăm chiêu và suy nghĩ. Chị mang đôi mắt của Xử Nữ, đôi mắt đẹp và trong như một tấm gương phản chiếu lại thế giới. Nhìn vào đó như thấy hết trời đất cỏ cây, thấy hết muôn chim muôn thú, thấy hết những trăn trở suy tư một đời người.

Người ta nói: “Người nghệ sĩ vẽ nên tâm hồn mình bằng những lời ca“. Nghe nhạc của chị Lê Cát Trọng Lý, nghe những lời hát mênh mang của chị, hẳn là sẽ nghe thấy những rung động của sợi dây cảm xúc trong tâm hồn chị. Xử Nữ nổi tiếng là những người rất cầu toàn, làm gì thì đâu ra đấy, không vớ vẩn một chớp một nhoáng cho qua hết được. Chị Lý cũng vậy, đâu có cẩu thả, cũng chẳng tùy tiện. Chị cẩn thận, cầu kỳ và chau truốt trong từng lời ca. Nghe như lời thì thầm của gió, như tiếng cười ấm của đất, từng lời ca vẽ nên bức tranh thẫm đẫm hơi thở của cỏ cây, hòa cùng hơi thở con người, đẹp và sáng vô cùng. Chẳng lạ gì khi thấy nắng và gió đong đầy lời hát “Và gió ru tình ta, mây đan gối êm dịu dàng. Kìa nắng lên ngoài song, xin ta chút con tình nhạt”. Một cô gái Xử Nữ vô cùng truyền thống mà cũng thật là tinh tế.

Như đã đi qua nửa đời người, chị Lý hay viết những câu thơ chiêm nghiệm tình yêu, tình đời, cuộc sống, nhân tình thế thái thật già dặn. Liệu ai nghe mà dám khẳng định đây là cô gái mới hai mấy tuổi xanh? Vì cái chất Xử Nữ, hay suy nghĩ quá nhiều, đã có khiếu phân tích suy luận mà trí nhớ cũng thật là tốt nữa. Những gì chị đã trải qua, đi qua hay nhìn thấy, đều là chất liệu để chị viết. Một cô gái Xử Nữ sẽ nhớ như in những gì mình từng trải qua từ ấu thơ: Những nắng, những gió, những con đường núi quanh co hay những hoa cỏ thơm ngát, những cỏ dại ven đường… đều là những hình ảnh của quê hương Đà Nẵng mà chị đã âm thầm mang theo để hồi nhớ. Những câu kinh vang vọng “má tan bì đa ma kha ma kha ta bí đa” mà đêm nằm nghe các chị em xướng lên đều là những gì chị hay đọc ở kinh Phật để thêm vào bài hát, đầy linh thiêng và kính trọng sâu sắc.

Rồi đến cả những câu chuyện tình mà chị từng trải qua, có đau đớn, có ám ảnh, có “ít vui hơn buồn”, có điên cuồng mạnh mẽ, thì với một tâm hồn sâu lắng đượm nét nhẹ dịu của một cô gái đậm Xử Nữ, thì cũng như cánh chuồn vút qua hồ nước: Đến và đi thật nhẹ thật dịu, chỉ làm mặt nước gợn rung lên một dao động nhỏ. Nhưng cánh chuồn xa rồi, thì những rung động đấy loang đi, loang đi trên mặt hồ, nhẹ nhưng xa, để lại nỗi nhớ thương ám ảnh khôn nguôi. Như “Cơn bão nghiêng đêm”, cơn bão làm cây gãy cành bay lá, có anh nắm tay em. Cơn bão đi rồi, anh cũng xa rồi, để lại cơn bão lòng em, thổi mãi trong hư không trống trải, trống trải như lòng người thiếu nữ đơn côi.

Được bảo trợ bởi sao Thủy – hành tinh kiểm soát trí tuệ, Xử Nữ có đầu óc thông minh linh hoạt và sự hiểu biết đáng kinh ngạc. Đáng ngưỡng mộ thay cho những chiêm nghiệm như nhìn thấu cái đáy sâu màu đen của cuộc đời “Người còn toan tính, người vừa mới chết, người thì đã ngủ thật say” hay những tham vọng “ôm giấc mơ giàu sang” của bao người. Tuổi đời còn trẻ, chưa thấy chưa biết nhiều, nhưng chị Lý đâu có nhìn bằng mắt, chị nhìn bằng cái đầu sáng suốt, một trái tim nóng luôn tìm kiếm yên bình như bao cô gái Xử Nữ khác. Nhìn để không lao theo dòng đời ngược xuôi, để hiểu rằng sau bao ganh đua giành giât, có mất mát,có đau thương, có nước mắt, người ta cũng chỉ mong tìm thấy chút gì yên ấm bé nhỏ thuộc về mình.

“Khi lòng tan nát, trăm điều vô nghĩa
Ừ xem chúng ta hơn thua được chi”

Nhưng lời ca của chị Lý đâu chỉ có thế là hết. Rõ ràng nó ẩn chứa gì đó sâu sắc hơn và mãnh liệt hơn, như một ngọn lửa nhỏ cứ âm ỉ cháy. Với sợi dây cảm xúc dẫn đường, nó thổi bùng những nhúm đam mê, làm tan chảy những khối khát khao to lớn.

Vào thời điểm Lê Cát Trọng Lý sinh ra, Mặt Trăng đang nằm tại cung Sư Tử – dấu hiệu đó khiến chị mang thêm trong mình phần cảm xúc nội tâm trào dâng, bộc phát và mãnh liệt như một Sư Tử, chỉ khác là nó ẩn giấu trong lòng như một đóa hoa e ấp sương đêm. Không mở những cánh hoa đó ra, chị cứ giữ lại, giữ lại, rồi thả từng hạt phấn nhỏ thành từng từ, từng câu trong bài hát của mình. Sư Tử mạnh mẽ, nhiều đam mê, sáng tạo, đem tình yêu hào phóng và rộng rãi của mình đi san sẻ mọi nơi, rải khắp mọi chốn.

Bên trong một Xử Nữ hiền hòa dịu dàng, một Sư Tử như chực để cháy hết mình với từng nốt rung động. Vừa là một cô gái Xử Nữ bẽn lẽn với tiếng yêu đầu, lúng túng với môi hôn đầu tiên; vừa là một thiếu nữ Sư Tử rạo rực cháy bỏng cho những khát khao của tình yêu “Còn chần chờ chi, hỡi anh? Hôn em ôm em, cho nát chênh vênh” Vừa là một cô gái Xử Nữ già dặn bồi hồi nhìn lại tình yêu trẻ thơ vội vã như cơn mưa chiều ướt mái hiên sau, một tình yêu “lúng túng cây trái mùa, chưa chín tới đi hái rồi kêu đắng ngắt đôi môi tình nhân”; nhưng vẫn là một thiếu nữ Sư Tử bỏ lại tất cả hoài nghi để lao vào dòng đời đầy đắm say, ngây ngất với những nụ hôn của gió, chếnh choáng với những cái ôm của đất trời vạn vật  “Chân ta đi ôm mặt đất nồng ấm, tim ta say yêu con gió lang thang”, rồi bâng khuâng đi “tìm người cùng hát khúc hát đam mê của đêm chói chang”.

Đâu chỉ yêu đôi lứa, yêu vạn vật đất trời, chị Lý muốn đem tình yêu của mình rải đầy cho hết nhân gian. Chị vừa muốn làm một em gái xinh, như mùa xuân chín, rạo rực như nắng. Chị vừa thèm làm một người điên, để có thể “yêu từng hàng cây, trò chuyện cùng hòn đá”, để “mong làm mây bay hóa kiếp cùng cơn gió”, để “yêu vạn người dưng, yêu thêm ngàn người điên”, để “yêu tuổi trẻ bỏ hoang, cùng kiếp sống ơ hờ”.

 Bên ngoài là đất, khô rắn sắc sảo, nhưng bên trong lại là lửa cháy hừng hực, thầm ước ao trao bao yêu thương trọn vẹn. Cũng là một cô gái Xử Nữ có mặt trăng ở Sư Tử, tôi như tìm thấy chính con người mình trong những lời ca của chị Lý, hiểu mình hơn và yêu những niềm yêu của mình hơn. Người ta đã so sánh nhiều, nhưng với tôi, lời ca của chị Lý mãi là chất nước ngọt từ táo, chảy trong tôi, vô cùng đặc biệt, vừa hoang dã xanh tươi, vừa ngọt ngào ngan ngát. Như văng vẳng trong tai lời mở đầu bài hát của Katy Perry cũng về cái vị táo này, cái vị nguyên sơ mà cả đời người ta cũng chẳng bao giờ quên được.

“Comparisons are done once you’ve had a taste of perfection like an apple hanging from a tree”

 

———————————

 

Tác Giả